PÎREMÊRD  VE TORUNU ATİLLA  SAV ÜZERINE (3)

Aso Zagrosi

Pîremêrd ve ailesi  Kürdlerin ezici çoğunluğu  sürgünleri ve derbederi yaşadılar. Pîremêrd’in kendisi  ailesi ve amcalarından  söz ederken, 4 amcası olduğunu  söylüyor. İsimleri:  Büyükleri Said Hamzaaxa,  Hüseyin, Hasan ve Fetah… Said Hamza Axa Halep şehrinde vefat ediyor.  Amcası Hüseyin Batum ve Gürcistan taraflarında.. Fetah amcası  Irak’ın Hile şehrinde  ve Hasan amcası Halebçe’de vefat ediyor. Pîremêrd  yazısında  amcalarının  derbederliklerinden söz derken “oğullarım da Türkiye de “ ibaresini de ekliyor. Pîremêrd, ailesinin kökenini Baxtiyari Kürdlerine bağlıyor, Serdar Asad’ı  Tebriz’de gördüğünü ve Tahran’da zindan da öldüğünü de ekliyor.

NEJAD’IN  2. OĞLU VE PÎREMÊRD’İN 2. TORUNU:  MEHMET ERGÜN SAV

Omid Aşna 2001 yılında Pîremêrd üzerine yazdığı “Pîremêrd û Pêdaçûnekî Nwê Jîyan û Berhemekanî” adlı eserinin Birinci Cildinde  Nejad’ın iki oğlu olduğunu ve isimlerinin “Muhammed ve Atilla” olarak kayıt altına alıyor. Burada Muhammed  olarak ismi geçen, Türkiye’de daha çok  Ergün Sav yada yer yer Mehmet Ergün Sav olarak biliniyor. Ergün Sav tüm ömrünü  bir Türk diplomat, oyun yazarı, çevirmen ve tiyatro eleştirmeni olarak geçirdi.  Mehmet Ergün Sav’ı daha yakından tanıtmak amacıyla kısa bir biyografisini vereceğim: 

“Diplomat, oyun yazarı, tiyatro eleştirmeni, çevirmen (D. 1 Ocak 1933, Dörtyol / Hatay – 13 Şubat 2015, Ankara). Tam adı Mehmet Ergun Sav’dır. Handan Sav ve Nejad Sav’ın oğlu; hukukçu, siyaset ve devlet adamı Ö. Atila Sav’ın kardeşidir. İlkokulu 1944’te, ortaokulu 1947’de bitirdi. Ankara Atatürk Lisesi (1950), Ankara Hukuk Fakültesi (1954), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Enstitüsü (1960) mezunu. Askerliğini Genelkurmay Başkanlığında (1957) yaptıktan sonra, bir süre Ankara’da serbest avukatlık (1957-60) yaptı. 1960 yılında İngiltere’ye giderek, Laurence Oliver, Peggy Asleroft gibi oyuncular; Harold Pinter gibi yazarlar yetiştiren, Londra’daki Central School Speeek and Drama’da tiyatro öğrenimi gördü. 1962’de Türkiye’ye dönerek Dışişleri Bakanlığına girdi, iki yıl NATO dairesinde çalıştı. Paris, Lagos (Nijerya), Helsinki, Karlsruhe’de çeşitli görevlerde bulundu. Karlsruhe (1978-82) Başkonsolosluğu; Katar (1986-89), Brezilya (1989-91) ve Portekiz’de (1995-96) büyükelçilik görevlerinde bulundu. 1998 yılında emekliye ayrıldı. 13 Şubat 2015 günü Ankara’da vefat etti. Cenazesi, Cebeci İsmet Oğultürk Camiinde kılınan öğlen namazından sonra Cebeci Asri Mezarlıkta toprağa verildi. Jale Sav ile evliydi.

Yayımlanan ilk yazısı, 1953 yılında Nebîoğlu Yayınevinin çıkardığı 20. Asır adlı dergideki bir röportajdı. İlk tiyatro eleştirisi Hisar dergisinde (Haziran 1954) yer almıştı. Diğer ürünlerini 20. Asır, Hisar, Tercüman (1957-60), Akşam (1962-64), Milliyet (1971-72) dergi ve gazetelerinde yayımladı. Bir Başkası adlı oyunuyla Ankara Sanat Kurumunun 1991-92 En İyi Oyun Yazarı Ödülünü aldı. 

ESERLERİ:

OYUN: Vatan Yahut Namık Kemal (1972; oyn., Ankra DT, 51 il ve yurtdışı turne), Barış Kervanı (1988; oyn, İBŞT, 1993-94), Bir Başkası (1995; oyn., Ankara DT, İBŞT, 1991-97). 

ÇOCUK OYUNU: Yakut Balık (1966; oyn., Ankara DT, İBŞT, İzmir DT, 1965), Pof’la Paf (1971; oyn., Ankara-İzmir-İstanbul-Antalya DT, 1966), Can Bebek (oyn., Erzurum DT, 1997-98). 

GENÇLİK OYUNU: Beş Kız Arkadaş (1995; gençlik tiyatroları, 1995-2000), Müsamere (1999). 

DENEME-İNCELEME-SÖYLEŞİ: Tiyatro Yazıları (1964), Halk Hikâyeleri (1974), Diplo-dramatik Anlatılar (1992), Nostaljik Muhabbetler (1993), Rakı Sohbetleri (1994), Deli Deli (1995). 

ANI: Sakızlı Koy Kumpanyası (1996), Cumhuriyet Bebeleri (1998), Diplomaturka - Bir Diplomat-Yazarın Anıları (2000). 

MASAL: Kaplumbağa ve Kuşlar (1996). 

OYUN ÇEVİRİSİ: GiTBEl Dolap (Harold Pinter’den, oyn., İstanbul DT, 1962), Lysistrata (Aristophanes’ten, oyn., İstanbul-Trabzon DT), Gençliğin Tatlı Sesi (Tennesse Williams’tan, oyn., İzmir DT), Giydirici (Ronald Harwood’dan, oyn., İstanbul DT).

 (Kaynak: https://www.biyografya.com/biyografi/6150 )

M.  Ergün Sav 13 Şubat 2015 tarihinde vefat etti.  Sav  ailesi ile Güney Kürdistan’da bulunan akrabaları arasında çok titiz ve dikkatli bazı ilişkiler vardır.  Pîremêrd,  1898 yılında Şêx Mahmud, Şêx Mahmud’un babası Şêx Saîd  ve daha bir çok Kürd şahsiyeti ile birlikte İstanbul’a gelmeden önce  Xezalexan ile evlenmişti. Pîremêrd’in Xezalexan’dan 3 kızı oluyor. Bunlardan  biri Mehdiyedir.  Hala çocuk yaşlarında vefat ediyor. İkinci kızının ismi  Emine yada Aminedir. Emine  Mirza Ferec’in kardeşi Mirza Muheddin ile evleniyor. Bu evlilikten 2 kızı dünyaya geliyor ve fazla yaşamıyorlar. Pîremêrd’in 3. Kızı  Rehmexandır. 

.Devam  edecek…

05.04.2021

Aso Zagrosi