ARGUVAN/ARGAOUN/ARGOVAN VE DİVRİĞİ/TEFRİKE ÜZERİNE BİR KAÇ NOT(5)

İmparator 1. Basile’nin torunuKonstantinos VII tarafından yazılan yada yazdırılan   „Vom Bauernhof auf den Kaiserthron. Das Leben des Kaisers Basileios I“ adlı  eser de  Basile’nin  „Argauth kalesini  ateşe verdiğini“  yazıyor.(age sayfa 86)

P. Lemerle  Bizans kaynaklarına dayanarak  İmparator 1. Basile’nin  zorla canını kurtardığını  ve sadece çevre bölgeleri  yakıp yıktıktan sonra geri döndüğünü söylüyor. ( Paul Lemerle, 1980:98)

 1. Basile’nin aldığı yenilgiden de cesaret alan Chrysocheir 872 yılında  Bizans topraklarının iç kısımlarına  doğru   Ankara’ya kadar  büyük bir askeri saldırıda  bulunuyor . İmparator Basile, eniştesi de olan  Christophore komutasında  büyük bir orduyu  Chrysocheir karşı  savaşa gönderiyor.  Büyük ganimetlerle  geri dönen Paulcular Sivas’ın yakınlarında bulunan Bathys Ryax da(Kalınırmak deresi) tuzağa düşüyorlar ve Chrysocheir   kendi adamlarından biri tarafından  ağır yaralanıyor.   Sonuçta Chrysocheir’in başını kesip  1. Basile  gönderiyorlar.  İmparator Basile, Chrysocheir den  nefret ediyordu..  Sürekli olarak  Chrysocheir’in ölümünü ve Tefrike’nin yıkılışı için dua ediyormuş. Chrysocheir’in başı kendisine gönderildiği zaman   kesilen kafasına 3 ok atıyor ve 3 ok da hedefine ulaşıyor.Konstantinos VII adı geçen eser de Chrysocheir yenilgi aldıktan sonra  bir grup yandaşı ile kaçarken, daha önce  Chrysocheir’e esir aldığı ve  yakın ilişkiler içine girdiği Pulades tarafından öldürülüyor diyor.(age sayfa 90)

Tarihçi Teberi de Chrysocheir’in ölümü üzerine duruyor ve şöyle yazıyor: Bu yıl(872) H.r.s.har.s  bir  arkadaşlarının oluşturduğu ordunun başına  Rum ülkesinde öldürüldü“ diyor.(A.A. Vasiliev,  Byzance  et les Arabes, 1950,  sayfa 6)

Tefrike’nin  düşürülmesi konusunda  bir hayli çelişkili  görüşler  vardır. Bazı kaynaklar Bathys Ryax savaşından sonra  Bizans orduları  şehri işgal edip yakıp yıkıyor. Bazı kaynaklarda  şehirde büyük bir deprem oluyor ve halk şehri terk ediyor diyorlar.

 Bir çok kaynağın birleştiği ortak  nokta ise  İmparator Basile 878 yılının son baharında  bölgeye karşı giriştiği  ikinci saldırısı  sırasında  Germanice(Maraş),  Adeta şehirlerini alıyor ve  Paulcuların bölgesine  girerek Tefrike’nin de yıkılışı gerçekleştiriyor.(P. Lemerle, age sayfa 108)

Paulcu/Manicilerin yenilgisinden sonra  İmparator 1. Basile  büyük ganimetlerle   İstanbul’a geri dönüyor.  1. Basile’nin torunu  İmparator Konstantinos VII  dedesine ve savaşlarda   gösterdiği kahramanlıklara  vurgu yaptıktan sonra  isim vererek  KÜRDLERE karşı yapılan   bir katliamdan da söz ediyor. İmparator  Konstantinos VII   sözünü ettiğim kitap da “ İmparator Argeos(Erciyes) dağlarını aşıp Kayseriye geldikten sonra, Koloneia ve  Lulon zaferlerinin haberini aldı. Tarsus  Kalesinden ve  Manicilerin şehirlerinden  büyük ganimetler  ve  savaş esirlerini de beraberlerinden getirmişlerdir. BUNLARIN İÇİNDE BÜYÜK BİR KÜRD  KİTLESİ VARDI. İmparator  onları öldürme emrini verdi.......”( age sayfa 97)

Yine  11. Yüzyılda yaşıyan John Skylitzes: A Synopsis of Byzantine History adlı eserinde  1.Basile’nin  Kürd esirlerinin öldürülmesi  meselesini gündeme getiriyor.(age sayfa 140)

Ayrıca  P.Lemerle Paulcular üzerine yaptığı çalışmada Kürd esirlerin öldürülmesini gündeme getiriyor.(age sayfa 106-7)

Demek ki   İmparator 1. Basile’nin  öldürme emrini verdiği Kürd esirlerinin sayısı  çok büyük  bir rakama denk düştüğü için  tarihçiler   ve aktörler kayıt altına almışlar.

Devam edecek